Envanter nedir?

Bir iktisadi faaliyete konu, kıymetlerin belirli bir devre sonunda birer birer takibine, tartılmasına, ölçülmesine, sayılmasına ve bu zamanki rayiçlere göre bedellerinin takdirine ait işlemlerenvanter

Envanter, geniş manası ile herhangi bir işletmenin muayyen bir tarihteki varlıkları ile borçlarının sayılması ve değerlenmesi neticesinde bulunan kesin miktar ve kıymetlerin tafsilatlı olarak tespit edilmesi ve gösterilmesidir. Dar manası ile ele alındığında ise envanter, yalnız mal stokunun veya mamul ve yarı mamüllerin veya ham madde ve malzemenin sayılarak değerlenmesini ifade eder. Dar manada envanterin başlıca iki metodu bulunmaktadır. Bunlar sürekli envanter ve hesap devresi sonunda envanter alma metodlarıdır.

Türk Ticaret Kanunu’na göre, "Envanter çıkarmak; saymak, ölçmek, tartmak ve değerlendirmek yoluyla bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları kesin olarak ve ayrıntıları ile tespit etmektir." Mevcutlar, alacaklar ve borçlar işletmenin ekonomik değerlerini belirtir.

Vergi Usul Kanunu’na göre, envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek yoluyla kesin olarak ayrıntıları ile tespit etmektir. Ticari geleneklere göre, tartılması, sayılması ve ölçülmesi alışılmamış malların değerleri tahmini olarak tespit edilir. Mevcutlar, alacaklar ve borçlar işletmenin ekonomik değerlerini gösterir.

Envanter ile ilgili kanunlar: Bu kanunu düzenleyen T.T.K. 75’inci maddesi aynen şöyledir: "İlgililerin, işlemenin iktisadi ve mali durumu hakkında mümkün olduğu kadar doğru bir fikir edebilmeleri için, envanter ve bilançoların ticari esaslar gereğince eksiksiz açık ve kolay anlaşılır bir şekilde memleket parasına göre tanzimi lazımdır. Bütün aktifler en çok bilanço gününde işletme için haiz oldukları değer üzerinden kayıt olunur. Borsada kote edilen emtia ve kıymetler o günün borsa rayicine göre ve tahsil edilmeyen veya ihtilaflı bulunanlar müstesna olmak üzere, bütün alacaklar da itibari miktarlarına göre hesaplanır. Pasifler, hususiyle bütün borçlar, şarta bağlı veya vadeli olsa bile, itibari değeri üzerinden hesaba geçilir. Ticaret şirketleriyle ticaret kurumlarını envanter ve bilançoları hakkındaki hususi hükümler mahfuzdur."

Vergi Usul Kanunu’nun 186’ıncı maddesinde şu tanım yapılmaktadır: "Envanter çıkartma; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlendirmek sureti ile kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmektir. Şu kadar ki, ticari teamüle göre tartılması, sayılması ve ölçülmesi mutad olmayan malların değerleri tahminen tespit olunur. Mevcutlar, alacaklar ve boçlar, işletmeye dahil iktisadi kıymetleri ifade eder."

Envanter listelerinin sayfa üzerinden numaralanarak sıralanması, envanter tanzim tarihine göre tarihlenmesi, envanteri çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya vekili tarafından imzalanması, aynen envanter defteri gibi saklanması gerekir. (V.U.K. 188’inci madde)

Türk Ticaret Kanunu’nun 72’nci maddesi, envanterin yapılacağı zamanı ve iş yılını şöyle tanımlamaktadır: "Envanter defterine, işletmenin açılış tarihinde ve müteakiben her iş yılı sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur. İş yılı altı aydan az oniki aydan çok olamaz. Kanunda aksine hüküm olmadıkça, iş yılı sonu için çıkarılacak envanter ve bilançoların gelecek iş yılının ilk üç ayı içinde tamamlanmış olması lazımdır." Envanter ve bilançoların Türk Lirası değer birimi ile düzenlenmesi gerekir (V.U.K. 190).

"Envanter defterine geçirilen envanter ve bilanço tacir, kollektif ve komandit şirketlerde hudutsuz olarak mesul olan bütün ortaklar donatma iştiraklerinde bütün donatanlar ve tacir sıfatına haiz olan diğer şirket ve kurumlarda idare işlerine selahiyetli olan kimseler tarafından imza ve notere ibraz olunur." (T.T.K. m. 66, V.U. K. m. 215).

Sözlükte "envanter" ne demek?

1. Bir ticaret kuruluşunun para, mal ve diğer varlıklarıyla genel olarak borçlu ve alacaklı durumlarını, nicelikleri ve değerleriyle ayrıntılı olarak gösterme.
2. Bu durumu gösteren çizelge.

Envanter kelimesinin ingilizcesi

n. inventory
Köken: Fransızca

Envanter ne demek? (Ticari terimler kategorisi)

(Inventory) Saymak, ölçmek, tartmak ve değerlendirmek suretiyle "bilanço günü"ndeki mevcutları, alacakları ve borçlan kesin ve ayrıntılı biçimde belirlemeye envanter işlemi adı verilir (TTK. m. 73.) Mevcutlar, alacaklar ve borçlar envanter işleminin iktisadi değerlerini oluşturur. Envanter esas olarak defter üzerine çıkartılır. Ancak, büyük miktarlarda ve çeşitli mallar kullanan büyük işletmeler envanterlerini listeler halinde düzenleyebilirler (VUK. m. 186) Ticari teamüllere göre, tartılması, sayılması ve ölçülmesi alışılmış olmayan malların değerleri tahminle belirlenir (Bkz. Envanter Defteri).